Mấy hôm nay, cứ vào sáng sớm là tôi đảm nhận việc rửa chuồng nuôi tạm các loại thú hoang dã được cứu hộ đưa về chăm sóc. Công việc này diễn ra mỗi ngày, vì nhiều loài thú bị thương, còn quá nhỏ, hoặc đã quen được con người nuôi dưỡng nên chưa biết cách sinh tồn khi thả lại về rừng. Chúng cần được điều trị hoặc hỗ trợ phục hồi bản năng hoang dã rồi mới có thể trở về với rừng sâu.

Sáng hôm qua và hôm nay, khi dọn vệ sinh chuồng thú, tôi vô tình chứng kiến một hình ảnh rất cảm động từ hai chú khỉ nhỏ mới được cứu hộ đem về.

Hôm qua, khi xịt rửa tới gần chuồng, tôi thấy Khỉ Chị nằm đè lên Khỉ Em, cả hai hướng đôi mắt lom lom nhìn ra phía tôi. Trông chúng khôn ngoan thật!

Sáng nay, khi vòi nước hướng tới, tôi lại thấy Khỉ Chị ôm cứng lấy Khỉ Em, quay lưng về phía đường đi mà tôi thường cầm vòi xịt rửa. Mới đầu tôi cũng không để ý, nhưng một hồi sau, thấy hai chú cứ nhìn mình đầy cảnh giác, tôi chợt hiểu ra: Khỉ Em sợ ướt nước, và Khỉ Chị muốn che chở cho em nên ôm chặt em vào lòng, dùng lưng mình chắn vòi nước để hạn chế tối đa việc em bị ướt. Chúng biết nhận diện rủi ro, biết so sánh mức độ nguy hiểm, và đồng thời biết tư duy để đưa ra giải pháp bảo vệ nhau đó chứ!

Tình cảm của hai chị em nhà khỉ thật sâu đậm. Hễ thấy có hiện tượng gì lạ lẫm, khiến chúng sợ hãi là tôi lại thấy Khỉ Chị ôm chặt em vào lòng để che chắn, dẫu bản thân có bị ướt, bị lạnh và sợ hãi không kém. Không chỉ vậy, khi nhóm chúng tôi cho chuối, Khỉ Chị lấy một trái ăn, nhưng không quên với tay lấy thêm một trái nữa đưa qua cho Khỉ Em.

Từ hai chị em nhà khỉ, tôi tự rút ra cho mình bài học về đạo làm người: Sống ở đời cần biết yêu thương, che chở, nâng đỡ đồng loại; hay ít nhất, anh chị em trong nhà phải biết quan tâm, nhường nhịn và giúp đỡ lẫn nhau; con cái phải biết ơn và kính trọng cha mẹ lúc xế chiều.

Có thể bạn sẽ thấy bài học này nhỏ bé và đơn giản quá nhỉ? Nhưng thật ra không dễ làm đâu. Tôi đã chứng kiến khá nhiều người không làm được như vậy!

Cha mẹ sinh ta ra, cho ta cơ hội hiện diện trên đời, bao năm nhọc nhằn lo cơm áo, bận tâm chăm sóc, yêu thương che chở. Vậy mà có người nỡ chửi mắng, đánh đập hay đuổi cha mẹ ra đường, buông lời cay nghiệt: “Ông bà đâu còn là chủ nhà, chỉ là người ở đậu trong nhà tôi thôi!”. Ôi, dẫu cái nhà kia do chính con cái làm ra thì cha mẹ cũng có phần công sinh thành dưỡng dục, huống hồ lại có chuyện gọi cha mẹ là người “ở đậu”. Tiền cơm gạo cả đời nuôi mình thôi đã là món nợ khó trả, nói chi đến ân tình sâu nặng khó nghĩ bàn. Có khi căn nhà đó lại được cất lên từ mảnh đất cha mẹ cho, chỉ mỗi tội “đã sang tên” cho con, mà cha mẹ đành ngậm ngùi mang thân “ở gởi”, thích thì con cái hăm dọa đuổi đi.

Tuổi già sao mà đắng cay! Người con ấy có hiểu rằng thời gian trôi nhanh lắm, chẳng mấy chốc vài mươi năm nữa, họ cũng sẽ được con cái mình đối xử y như vậy. Liệu lúc đó họ có vui nổi không, hay lại đau đớn thấu trời xanh?

Chúng ta thấy tình chị em của loài khỉ, một động vật hoang dã thôi mà đã sâu đậm đến thế! Nếu con người không học, không thường xuyên nhắc nhở mình, thì đôi khi bị lòng tham lam, ích kỷ che mờ lý trí, hình thành lối sống vô tình, hẹp hòi đến mức chẳng bằng loài khỉ.

Tôi từng biết những người chung cha chung mẹ nhưng cứ cãi vã, tranh giành tài sản cha mẹ để lại, làm tan nát cả tình thân, thậm chí đổ máu đào. Tài sản cha mẹ là của cho, đâu phải của mình làm ra mà tranh giành; nếu giỏi thì phải tự tay kiếm lấy, và nhường phần cho anh chị em đang bề bộn khó khăn, chứ sao lại đi tranh hơn thua từng chút. Con khỉ còn biết bẻ quả chuối chia cho em, con người lắm khi lại chẳng bằng… thật tiếc thay!

Lại có người rất lạ lùng. Anh chị em cùng cha mẹ, chung dòng máu, chung gen di truyền, chung cả những bữa cơm nuôi lớn hình hài từ thuở bé… vậy mà lại phân biệt nam nữ. Tự cho mình là con trai nối dõi, coi chị gái đã có gia đình là “người dưng nước lã” không còn liên quan. Thậm chí, khi người chị không may qua đời vì dịch bệnh Covid, người cha già xót thương muốn lập bàn thờ để vơi bớt nỗi nhớ con, thì người em trai lại buông lời cay đắng: “Con ma người dưng, con ma xa lạ sao lại thờ trong nhà mình?”, rồi đòi đem di ảnh chị quăng xuống sông.

Ôi, thấy mà xót xa cho tình thâm của con người! Liệu chú Khỉ Em có cần Khỉ Chị cưu mang, che chở như tôi đã thấy mấy hôm nay không? Cần lắm chứ! Rồi nếu Khỉ Chị biết rằng mai này em mình sẽ coi mình như “con ma xa lạ”, thì liệu nó có còn xả thân che chở mọi bề cho em mình như hiện tại không?

Thật ra tôi nghĩ, nếu biết trước, Khỉ Chị chắc sẽ buồn, nhưng dẫu buồn thì tình thương vẫn vậy, vẫn bao bọc cho em mình không khác hiện thời. Vì tình thương chân thật vốn không đòi hỏi, không so đo hơn thiệt, chỉ đơn giản là thương thôi.

Còn người được nhận tình thương đó có biết thương lại hay không, là quyền của họ, là đạo đức, là trí tuệ, là phần… “NGƯỜI” của vị ấy!

Sống sao cho ra dáng dấp một con người, chứ nếu ngay cả chút tình nghĩa cũng không bằng loài khỉ thì…

Nếu có “Nhân Cách”, hoặc ít ra là bằng với “Khỉ Cách”, thì em sẽ thương lại chị, con cái sẽ hiếu thuận với mẹ cha, xóm làng và đồng loại sẽ biết yêu thương và che chở cho nhau.

Những ngày tình nguyện cứu hộ động vật hoang dã ở Rừng quốc gia Bù Gia Mập, tôi học được một bài học quý. Xin ghi lại để tự nhắc nhở mình, và chia sẻ cùng những người bạn thân yêu.

Trưa thứ năm, 17/2/2022