Hôm qua, một vị thiện tri thức nói với mình rằng trong nhóm, bệnh “làm thầy bà”, “thầy đời” vẫn còn trong một vài anh em. Vậy mình xin nêu lên lại vấn đề này một lần nữa để chúng ta cùng soi xét và cẩn thận gìn giữ suốt đời.

Bởi cái cảm giác làm thầy người khác nó cũng “đã” và “khoái khoái” lắm, nên sơ sẩy một chút là chúng ta lại thích mình được tỏ ra hơn người, là một bậc thầy đạo mạo, hoặc ít ra là cái cảm giác mình giỏi hơn người, giỏi hơn nhiều người. Đó là “BỆNH”, chứ không phải là tâm tự nhiên của chúng ta. Mà bệnh thì đang và sẽ làm ta phiền não, phiền lụy và khổ lâu dài. Vậy nên mới cần thực hành cẩn thận soi chiếu mình mỗi ngày, mỗi phút giây để tránh cái tâm ấy.

Vì bệnh Làm Thầy sẽ khiến ta gặp ít ra cũng vài điều như vầy:

• Chặn đứng sự tiến bộ: Vì thích cảm giác lâng lâng của sự hơn người nên dần rơi vào ảo tưởng mình giỏi. Thấy mình giỏi rồi thì đâu còn học thêm, đâu thấy mình còn dở mà cầu được học.

• Bậc Thiện Tri Thức sẽ tránh mình: Vì thấy sự hướng dẫn cho mình cũng trở thành vô ích, nên họ tạm tránh đi, để dành thời gian tự thực hành và chuyển sự quan tâm chia sẻ đến người cần hơn. “Không thầy đố mày làm nên”, biển học mênh mông, chân lý còn xa, kinh nghiệm của người đi trước thật cần thiết, mà mình bị “né” thì tương lai mờ mịt dần.

• Sai lầm mỗi ngày một nhiều hơn: Vì “phóng lao phải theo lao”, đã lỡ ở trên cao rồi thì phải thêm cột chèo để chống, tranh ảnh cờ hoa để tô điểm cho cái vỏ bọc mong manh trước gió không bị đổ, bị lộ. Bởi thế mà lỗi ban đầu dần kéo theo vô số lỗi lầm trong suốt cuộc đời mà ta cố bưng bít và bảo vệ cái hư ảo giả danh đó.

• Các thiện tâm trong mình dần biến mất, những ác tâm và cảm xúc có hại thường hiện diện hơn: Đã là rỗng mà cứ muốn mình có danh nhiều, được người tôn trọng, kính trọng thì dần dần sẽ sinh phiền não khi không được như ý nguyện. Bởi trí tuệ và đức hạnh là công phu của biết bao năm tháng cẩn trọng vun bồi từ thiện duyên sơ tâm, đâu phải dùng ý chí mà đạt được gấp vội, hay lừa phỉnh được người mãi. Một vị đã vun bồi trí tuệ đến mức lợi lạc lớn thì người khác tự công nhận vị ấy là một bậc thầy; dù dĩ nhiên vị ấy chưa bao giờ dám nhận mình là thầy, bởi người Trí thì luôn biết rõ đường còn dài, xa, bao vị Thiện Tri Thức dạy dỗ, truyền thừa lại sự hiểu biết nên mình mới bớt khờ dại đôi chút so với người khác mà thôi.

• Bạn lành dần xa, kẻ xấu vây quanh dần trong đời mình: Chúng ta sinh ra chỉ vài mươi năm trong cuộc đời tạm thời, do Thần hóa hiện từ muôn Duyên quá khứ và hiện tại, Minh sẽ theo ta xuyên suốt trong nhiều đời nối tiếp. Nếu ta cứ chiêu cảm các mối quan hệ không thiện lành xoay quanh cuộc đời mình, thì cảm xúc tiêu cực sẽ thường bao quanh, Minh không đủ sự rỗng lặng để sáng suốt, Thần sẽ theo đó mà rối loạn, sự hoạt động trong thân tâm không còn trôi chảy. Từ đó, bệnh phát sinh, tâm rối loạn, Thần Minh mờ mịt, ta sẽ khó nhận ra điều tốt đẹp để theo đuổi. Hành xử, suy xét, cảm xúc càng thiếu chính xác, tiêu cực thì lại càng chiêu cảm những nguồn năng lượng tương ứng ở các mối quan hệ bất thiện thường hiện diện trong cuộc đời; thiện nghiệp, bạn lành vì thế cũng dần mất cơ hội tiếp cận. Ta dần đi vào vòng xoáy tuần hoàn bất thiện lặp đi lặp lại mãi mà khó dừng.

Bài học của ai cũng phải tự mình học và trả giá lấy. Chúng ta đều như vậy, không thể khác. Song nếu ta có đủ thiện duyên để được nghe, được học điều lợi ích, thì đó không phải vô tình mà có được. Nếu ta bỏ lơ không thực hành thì cũng là tự mình đổ bỏ những thiện duyên đã dành nhiều tâm huyết gây dựng bao đời, và sau này phải vất vả làm lại. Đã như thế, nếu là anh chị em sinh hoạt lâu năm trong các nhóm Sống Thiện – Cộng Đồng Xanh, hẳn chúng ta đều còn nhớ, căn bệnh này thậm chí gây hại đến mức lấy đi … tính mạng của một người bạn chúng ta cách đây không lâu. Thế nên, nếu ta có một sự tỉnh táo, Thần Minh hiện bày thì hãy soi xét sự nguy hại của “bệnh làm thầy” xem có đáng ngại thật không. Nếu thấy hợp lý, thì ta cùng thực hành: cẩn trọng cái tâm ấy như cẩn thận cái vực sâu ngay trước mặt nhé.

Lúc nãy đọc sách của bác sĩ Trương Thìn, mình nhận thấy một vị thầy thật đạt đến trình độ của bậc thầy tổ, dạy bao thế hệ thầy thuốc, bác sĩ, tiến sĩ… mà cả đời khiêm tốn, hạ mình, bình dị và đầy chất nghệ thuật, nghệ sĩ, lại không dám nhận ai là “học trò của mình”. Y lý Đông Phương mênh mông, tận cùng đến chân lý của tự nhiên mà thầy có thể giảng tách bạch, cô đọng, rõ ràng, dễ hiểu, thực chứng, thì chúng ta thật sự chỉ biết cúi đầu kính ngưỡng. Nếu trong đời mình có cơ hội được học hỏi từ những bậc thầy vĩ đại, thì may mắn làm sao hết được, bởi khi ấy sự thực hành tâm khiêm hạ bỗng trở nên đơn giản, vì mình đứng trước các bậc ấy cứ như hạt bụi hay một kẻ hèn mọn trong vũ trụ mênh mông vậy.

Phương pháp thực hành để chữa bệnh làm thầy quan trọng nhất là soi chiếu lại chính mình mỗi ngày: Xem có chân thật chưa, có tương ứng giữa lời nói với kinh nghiệm và sự hiểu biết thật sự hay chưa. Mỗi ngày thường tự nhắc nhở mình: “Chân lý thật sự rất sâu, ta cần rất siêng năng hành thiện, tích đức, khiêm tốn học hỏi và thực hành phương pháp thầy tổ đi trước truyền lại mới mong tiệm tiến, tiệm cận từng chút một qua mỗi ngày đang sống”. Vị nào trong đời này mà ta có được phước duyên gặp mặt, hay thậm chí là cả động vật, cỏ cây đều có sẵn bài học quý mà ta chưa thấu tỏ, cần khiêm tốn, hết lòng để tự học lấy, đạt được… cho chính mình. Xin được nêu lại để chúng ta cùng đọc, cùng soi xét và thực hành với nhau trong trọn cuộc vui đời này.

Xin kết thúc phần chia sẻ bằng đoạn trích trong lời mở đầu một quyển sách của thầy Trương Thìn:

“Cả một đời học và giảng dạy như thế nhưng nếu có ai hỏi: Ai là học trò chân truyền của tôi? Tôi sẽ xua tay hoảng hốt trả lời, không không! Tôi không có học trò! Tôi chỉ có những người bạn!
Nếu có ai hỏi trong giai đoạn cuối đời này tôi làm gì? Tôi sẽ vui vẻ trả lời tôi vẫn là một lãng tử như ngày xưa, thong dong trên đường đời với túi Sách, kim châm cứu, cây đàn guitare. Và hát nghêu ngao:

Trên mỗi thân người

Có ngàn phím tơ

Búng ngón tay đàn

Thức dậy ước mơ

Một ngày vừa lên

Rộn rã nhạc chim

Và ngàn lời ca yêu đời!

Trương Thìn

9-2011″

– – – 

21/9/2026 (Ngày Mậu Tuất, tháng Đinh Dậu, năm Bính Ngọ)

CỘNG ĐỒNG XANH