Ai trong chúng ta cũng mong muốn luôn được khỏe mạnh, tươi trẻ, ít ốm đau hoặc nếu có bệnh thì cũng nhẹ nhàng lướt qua. Nhưng cuộc sống ngày nay quá bộn bề, nhiều áp lực, thật dễ khiến con người ta mệt mỏi và ngã bệnh bất cứ lúc nào. Vì vậy, chúng ta luôn mong mỏi tìm được một phương pháp chăm sóc sức khỏe vừa khoa học, toàn diện, lại đơn giản, dễ hiểu và dễ áp dụng.

Xuất phát từ lòng thương tưởng, các vị thiện tri thức ở khắp nơi đã giới thiệu và hướng dẫn rất nhiều cách chăm sóc sức khỏe hay. Song, đôi khi vì tính đặc thù riêng của từng đối tượng mà các vị chỉ giới thiệu chuyên sâu một phương pháp nào đó. Người học vô tình không hiểu trọn ý, lại mang ra áp dụng đại trà như một phương pháp dùng chung cho tất cả mọi người, thành ra nhiều vị thực hành theo mà kết quả không được như ý.

Nhất là trong thời kỳ bùng nổ thông tin như hiện nay, các phương pháp xuất hiện thật nhiều, khiến người học rất dễ rơi vào mê lộ, lạc lối giữa một “rừng” kiến thức hỗn độn. Những lúc như thế, chúng ta mới thấy thật cần làm sao một tấm bản đồ, một chiếc la bàn định hướng, dẫn lối cho ta hiểu rõ toàn diện và đầy đủ về dưỡng sinh. Có như vậy, ta mới có nền tảng để dần dần học thêm, mở rộng cánh cửa dưỡng sinh, mang lại lợi lạc cho mình và người mà không sợ lạc bước.

Hôm nay, Cộng Đồng Xanh xin phép được giới thiệu đến bạn bài viết của thầy Trương Thìn về chủ đề dưỡng sinh dưới đây. Tuy bài viết vốn được biên soạn để đào tạo giới chuyên khoa, y bác sĩ Đông y, nhưng nội dung lại rất gần gũi và phù hợp cho bất cứ ai quan tâm, muốn học hỏi để tự thực hành phương pháp chăm sóc sức khỏe cho chính mình và người thân.

Dưỡng sinh học bao gồm nhiều phương pháp nhằm củng cố và phát triển sức khỏe tâm thể, tăng cường sức sống, sức đề kháng, chiến thắng được nhiều bệnh suy nhược và mạn tính.

Tuy có nhiều tâm bệnh khác nhau, nhưng bệnh nhân nào cũng cần nâng sức sống, sức đề kháng. Do đó, bệnh nhân nào và người bệnh nào cũng cần tập luyện dưỡng sinh. Trên thực tế, nếu chỉ dùng thuốc men châm cứu đặc trị một bệnh nào đó mà thiếu phương pháp dưỡng sinh để nâng nền tảng sức khỏe lên, thì chỉ có thể gia giảm bệnh nhất thời, thậm chí rất khó có kết quả bền vững, lâu dài.

Chúng ta có thể trình bày tất cả các phương pháp dưỡng sinh cơ bản bằng một bình dưỡng sinh có 10 bông hoa đẹp. 

Bông hoa 1: Vệ sinh sạch sẽ

Dưỡng sinh bằng cách sống vệ sinh sạch sẽ. Ai cũng biết thiếu vệ sinh sạch sẽ là một trong những nguyên nhân lớn của nhiều bệnh tật. Ấy vậy mà rất nhiều người không thường xuyên chú ý và thực hành.

1. Vệ sinh cá nhân: luôn tắm rửa sạch sẽ, luôn thay áo quần sạch sẽ, luôn thay chăn mền sạch sẽ, luôn giữ gìn răng miệng sạch sẽ, luôn rửa tay chân sạch sẽ…
2. Vệ sinh môi trường: nhà cửa, vườn tược ngăn nắp sạch sẽ, làng phố sạch sẽ, không ruồi, không muỗi….
3. Vệ sinh thực phẩm: thức ăn, đồ uống được bảo quản vệ sinh
4. Vệ sinh tư tưởng, tình cảm: ít để thâm nhập những tư tưởng, tình cảm đen tối, tiêu cực, ganh ghét, hận thù, tham vọng, đấu tranh. Đó là những chấn động làm hại tâm thể. Dưỡng sinh bằng ý tưởng tình cảm lạc quan, trong sáng, nhẹ nhàng, thoang thoảng.

Sống sạch sẽ, vệ sinh thì tránh được rất nhiều bệnh tật của tất cả các hệ thống cơ quan. Vệ sinh sạch sẽ chính là dưỡng sinh rất cơ bản.

Bông hoa 2: Dưỡng sinh bằng hô hấp

Chúng ta đều biết hô hấp hít vào thở ra quan trọng biết chừng nào cho sự sống: cơ thể cần hít vào không khí trong đó có Oxy vào sâu khắp cơ thể để tạo ra năng lượng của sự sống. Cơ thể cần thở ra để loại các phế phẩm của chuyển hóa cơ thể trong đó có khí CO₂ độc hại.

Cơ thể thiếu Oxy thì thiếu năng lượng, thì tất cả bộ máy của cơ thể bị suy yếu, cơ thể thừa CO₂ vì không loại ra ngoài hết thì cũng là độc chất làm tất cả cơ thể bị nhiễm độc.

Dưỡng sinh bằng hô hấp không khí dồi dào O₂, ít khí độc, ít bụi bặm, tìm nơi thoáng mát, thở nhẹ như ở biển, ở núi…

Hãy biết tận hưởng O₂ bằng cách thở cho đầy lồng ngực, để cho O₂ thấm sâu vào phổi, vào máu để tới mọi cơ quan.

Hãy thở ra cho hết khí độc CO₂ 

Thở đầy lồng ngực là thở sâu, thở bụng đưa cơ hoành xuống phía dưới, thở vươn cơ ngực lên cao.

Có thể nói O₂ chính là bổ nguyên khí, là nguồn sống của toàn bộ cơ thể.

Bông hoa 3: Dưỡng sinh bằng ăn uống

Thực phẩm tạo nên cơ thể con người, sự sống của con người.

Thực phẩm đầy đủ thì cơ thể phát triển khỏe mạnh.

Thực phẩm thiếu, thiếu chất dinh dưỡng thì cơ thể suy yếu với nhiều bệnh tật.

Thực phẩm dư thừa tồn đọng trong cơ thể thì cũng gây ra nhiều bệnh của tất cả các cơ quan.

Thực phẩm chất lượng kém, thiếu sinh tố, thiếu khoáng tố cần thiết cũng gây ra nhiều bệnh.

Thực phẩm có pha trộn nhiều chất độc sẽ gây ra nhiều bệnh tật.

Thực phẩm không vệ sinh an toàn, chắc chắn gây nhiều bệnh tật.

Bữa ăn thanh đạm làm cho cơ thể khỏe khoắn, nhẹ nhàng. 

Ăn chưa no đã thôi sẽ làm cho hệ tiêu hóa không mệt mỏi.

Bông hoa 4: Dưỡng sinh bằng vận động

Chúng ta đều biết vận động làm cho khí huyết lưu thông, tăng cường sức lực, các khớp linh hoạt, công năng của các tạng phủ khác được cải thiện.

Có nhiều phương pháp vận động:

1. Nên đi bộ
2. Nên lao động tay chân
3. Nên tập thể dục cơ bản
4. Nên tập võ dưỡng sinh (Việt võ, Thái cực quyền, Aikido…)
5. Nên tập Yoga
6. Nên tập khiêu vũ…

Phương pháp nào cũng có nhiều hiệu quả nếu chúng ta tập luyện nhẹ nhàng thoải mái, không thái quá, không nôn nóng đạt hiệu quả cao.

Bông hoa 5: Dưỡng sinh bằng nghỉ ngơi thư giãn

Sở dĩ trái tim hoạt động suốt ngày đêm năm tháng cho hết một đời người (không có ngày nghỉ, không có nghỉ cuối tuần, không nghỉ hè) đó là do quả tim biết hễ bóp một cái thì phải nghỉ một chút, bóp nghỉ bóp nghỉ, sự nghỉ ngơi đó vô cùng quan trọng, đó là thời gian tích lũy năng lượng cho một cơn co bóp tiếp theo.

Trong hoạt động của chúng ta cũng cần theo triết lý của quả tim, hễ làm chưa mệt đã nghỉ, hãy nghỉ cho khỏe hãy làm. Sự nghỉ ngơi thư giãn là rất cần thiết để tích lũy năng lượng cho hoạt động sắp tới.

Bông hoa 6: Dưỡng sinh bằng xoa bóp

Xoa bóp để thúc đẩy khí huyết lưu thông.

Xoa bóp để làm tan ứ đọng trì trệ.

Xoa bóp để làm giảm đau nhức mệt mỏi.

Xoa bóp làm thư thái tinh thần.

Tự xoa bóp bằng sóng nước, vòi nước

Xoa bóp với tinh dầu phát huy thêm hiệu quả giảm đau, cải thiện da lông.

Bông hoa 7: Dưỡng sinh bằng thuốc bổ

Thuốc bổ rất cần thiết cho mọi người, nhờ chúng mà mọi chuyển hóa trong cơ thể được tiến hành. Thiếu chúng sức khỏe bị báo động và là nguyên nhân của nhiều bệnh tật. Nên chú ý các thuốc bổ sau:

Các thuốc bổ nguyên dương nguyên âm

Các thuốc cường cơ, mạnh xương khớp

Các thuốc bổ khí huyết

Các Vitamin

Các khoáng tố…

Bông hoa 8: Dưỡng sinh bằng luyện tâm yên bình

Muốn tâm bình an thì việc nào giải quyết dứt điểm việc ấy, làm được thì làm, không làm được thì bỏ, đừng luôn bận bịu.

Muốn tâm bình an thì đứng ở tầm xa mà nhìn thì sẽ thấy mọi sự việc đều nhỏ nhoi, mọi giá trị đều tương đối, không nên quá bận tâm.

Muốn tâm bình an thì bỏ tham lam, ham muốn những hư danh, những của cải vật chất.

Muốn tâm bình an thì lặn sâu dưới mọi sự việc đang nổ tung bở bên trên.

Muốn tâm bình an thì hãy kể, hãy viết hết bất cứ điều gì đang ở trong đầu; kéo hết ra cho tâm trống rỗng.

Muốn tâm bình an vui tươi thì hãy sống lạc quan yêu đời, yêu người để hưởng sự yên vui.

Bông hoa 9: Dưỡng sinh bằng luyện trí sáng suốt

Muốn sáng suốt thì phải giảm bớt gánh nặng cho trí não. Bỏ ra ngoài những điều không cần thiết. Bớt tưởng nhớ, bớt nghĩ suy, bớt chất chứa bao điều sẽ cho trí não được nhẹ nhõm, thư thái.

Muốn sáng suốt thì hãy luôn tư duy tích cực, lành mạnh để cho não thêm phấn chấn, thêm mạnh mẽ. 

Muốn sáng suốt thì không làm mệt não, hãy tập trung làm việc gì thích thú để chỉ một vùng não làm việc, toàn bộ được nghỉ ngơi. Hay thay đổi nhiều công việc thích thú.

Muốn sáng suốt thì ngay cơ thể phải lành mạnh. Thận mạnh làm cho người ta thông minh sáng suốt nhớ dai. Thuốc bổ tinh cũng là thuốc bổ thận tạo khả năng sáng tạo, tạo mặc khải những điều cao siêu.

Bông hoa 10: Dưỡng sinh bằng các hoạt động giải trí.

1. Du lịch tham quan các thắng cảnh
2. Du lịch nghỉ dưỡng
3. Tham gia phong trào thể dục thể thao
4. Văn nghệ: ca nhạc, thơ ca, vẽ tranh, khiêu vũ
5. Luyện võ
6. Đánh cờ
7. Xem những phim hay, lành mạnh, đầy tình cảm con người
8. …

KẾT LUẬN

Mười bông hoa dưỡng sinh rất giản đơn, rất dễ hiểu, nhưng lại có ý nghĩa sâu xa. Đó là nguồn cội của sức khỏe, sức đề kháng.

Đối với mọi bệnh tật, đặc biệt là các bệnh nội thương suy nhược, chỉ dùng thuốc đặc trị thôi thì không đủ. Chính phương pháp dưỡng sinh sẽ đóng góp rất tích cực trong việc củng cố phục hồi sức khỏe, sức chiến đấu.

Nguồn: TS.BS Trương Thìn